صنعت نفت و گاز ایران به عنوان مهم‌ترین رکن توسعه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی و به عنوان مهم‌ترین ماشین پول‌ساز در طول 50 سال گذشته حضور ملموس و موثری در معاملات کلان تجاری در جهان داشته است و به نظر می‌رسد امروز، در حالی که به یکصدمین سالگرد تولد خود نزدیک می‌شود، نیازمند برخی تغییرات زیرساختی است. بسیاری از صاحبنظران اقتصادی معتقدند که ساختارهای تعریف شده برای صنعت نفت، نمی‌تواند در شرایط فعلی جوابگوی حجم نیازها و خواسته‌های طرفین مورد معامله ایران در این صنعت باشد و برای ایفای نقشی کلیدی در قرن 21 نیاز به تغییراتی دارد.
توسعه ذخایر عظیم پارس جنوبی برای استحصال گاز به سرمایه‌گذاری زیادی نیاز دارد که قطعا تأمین آن از توان شرکت‌های داخلی که نوعا شرکت‌های سرمایه‌گذار با حجم تراکنش‌های ناچیز مالی هستند، امکان‌پذیر نخواهد بود.
در این میان فرمول پیشنهادی وزارت نفت، مبنی بر اصلاح قراردادهای بیع متقابل و تلاش ارکان این مجموعه برای به ثمر رساندن آن، اگر چه نوع سرمایه‌گذاری ثابت در 10 سال گذشته را تغییر داده و با کاهش ریسک‌پذیری، نظر برخی از سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده است، اما هنوز نتوانسته به عنوان ابزاری کارآمد در جهت جذب سرمایه‌گذاری در پروژه‌های مختلف صنعتی و اقتصادی نفت عمل کند.
ایجاد تغییرات قانونی برای تقویت فعالیت‌های تجاری شرکت‌های تابعه نفت و عدم تغییر ساختار جدی در صنعت گاز ایران و تصویب قوانین جدید برای تسریع و تقویت مناسبات خارجی و جذب سرمایه‌گذاری از جمله مشکلاتی است که بر سر راه ارتقا و پیشرفت صنعت نفت قرار گرفته و باید برای آن فکر اساسی کرد.
به نظر می‌رسد که در حال حاضر مهم‌ترین و بهترین راهکار دولت و به طور خاص، وزارت نفت رونق بخشیدن به اقتصاد و تقویت تلاش‌های دیپلماتیک و سیاسی کشور، تلاش برای جذب سرمایه‌گذاران به ویژه در محدوده پارس جنوبی است.
علاوه بر آن تصاحب بازارهای جهانی گاز که هم‌اکنون در چارچوب وظایف وزارت نفت تعریف شده و اجرای آن به شرکت ملی گاز سپرده شده است، هدفی است که نباید از نظر دور داشت.
این در حالی است که با توجه به حجم قابل برداشت گاز پارس جنوبی توسط قطر در ده سال گذشته، رقابت تنگاتنگی میان این کشور و ایران بر سر برداشت از این میدان مشترک گازی، به وجود آمده است.
کارشناسان اقتصاد انرژی، پیشنهاد می‌کنند که به جای افزایش رقابت، تمهیداتی بیشتر برای صادرات ال. ان. جی و توسعه خطوط لوله انتقال و ترانزیت گاز در کشور اندیشیده شود.
استحصال گاز، یکی از مهم‌ترین اهداف تعریف شده شرکت ملی گاز و وزارت نفت است. با این وجود باید بازارهای مناسبی نیز برای فروش این حامل پرارزش انرژی پیدا شود تا گاز، پس از استحصال و فرآورش، مستقیما به خطوط لوله تزریق شود و یا از طریق ترانزیت دریایی و خشکی به کشورهای هدف منتقل شود.
در حال حاضر به نظر می‌رسد با توجه به روند ذخیره‌سازی گاز در کشور، برای خرج کردن این ثروت عظیم نیاز شدیدی به تصاحب بازارهای جدید در دنیا داریم و در این راستا لازم است که سرمایه‌گذاری‌های زیادی انجام شود.
علاوه بر آن، ایجاد تعاملات فرامنطقه‌‌ای که عامل توسعه اقتصاد و صنعت کشور نیز به شمار می‌رود، برای وزارت نفت نقش حیاتی دارد.