ایسنا - طبق برنامه قرار است از ابتدای خرداد سهمیه‌بندی بنزین در ایران آغاز شود، اما دولت هنوز میزان سهمیه بنزین خودروهای شخصی و عمومی را اعلام نکرده است، تا جایی که 168 نماینده مجلس در نامه‌ای به رییس‌جمهور خواستار اعلام نحوه و میزان سهیمه‌بندی و تعیین قیمت مناسب بنزین غیرسهمیه‌بندی شده‌اند.

در متن این نامه آمده است که در بند دوم تبصره 13 قانون بودجه سال 1386 دولت موظف شده است که تا آخر فروردین نحوه و میزان سهمیه‌بندی و تعیین قیمت مناسب بنزین غیرسهمیه‌بندی را با پیشنهاد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و وزارت نفت به تصویب هیات وزیران برساند؛ متاسفانه تا کنون خبری از انجام این قسمت از بند دوم تبصره 13 نشده است.

این نامه ادامه می‌دهد که با توجه به پایان مهلت تعیین شده و باقی ماندن ایام کم تا آغاز اجرای سهمیه‌بندی، بلاتکلیف ماندن مردم و مصرف‌کنندگان انتظار می‌رود نسبت به تسریع در تصمیم‌گیری و اعلام آن اقدامات شایسته مبذول شود.


گمانه‌زنی برای سهمیه بنزین خودروها

این در حالی است که برخی گمانه‌زنی‌ها سهمیه روزانه خودروهای شخصی را سه تا چهار لیتر و سهمیه خوروهای عمومی مثل تاکسی را 15 تا 20 لیتر اعلام کرده‌اند.

بر اساس تصمیم مجلس، دولت موظف است از اول خرداد با استفاده از کارت هوشمند، بنزین را به صورت سهمیه‌بندی و با قیمت هر لیتر 100 تومان در اختیار صاحبان خودرو بگذارد.

این درحالی است که طرح کارت هوشمند سوخت از چند سال پیش مطرح بوده است و قرار بود این کارت‌ها از نیمه دوم سال 83 به جریان بیفتد، اما به دلیل بروز برخی مشکلات فنی و پیش بینی نشده، اجرای این طرح به تاخیر افتاد.

درحالی که بیش‌تر از هشت میلیون دستگاه خودرو در ایران وجود دارد و سالانه یک میلیون دستگاه نیز به خودروهای موجود اضافه می‌شود، مصرف بنزین در ایران سالانه 10 درصد رشد دارد. به طور میانگین مصرف بنزین در ایران حدود 73 میلیون لیتر در روز است که 30 میلیون لیتر آن طریق واردات تامین می‌شود.

به گفته برخی کارشناسان، ارزان بودن بنزین و پرداخت یارانه‌های کلان، افزایش یک میلیون دستگاه خودرو در سال و وجود حدود سه میلیون دستگاه خودرو فرسوده از عوامل رشد مصرف بنزین به حساب می‌آید. از سوی دیگر هزینه سالانه واردات بنزین در ایران بیش از پنج میلیارد دلار است و بنزین تولید داخل نیز به قیمت بسیار پائین در اختیار مصرف کنندگان قرار می‌گیرد.

در همین حال، به گفته برخی کارشناسان اختصاص حجم بالایی از بودجه برای واردات بنزین و عرضه بنزین به قیمت بسیار پائین، طرح افزایش قیمت بنزین را توجیه‌پذیر کرده، اما به نظر می‌رسد که دولت تا به حال از بیم پیامدهای تورمی از افزایش قیمت بنزین خودداری کرده است.


ابهام در سهمیه‌بندی بنزین در موعد مقرر

بر اساس قانون بودجه، دولت ناچار است بنزین را سهمیه‌بندی کند ولی در آن مشخص نشده بنزین مازاد بر سهمیه نیز عرضه خواهد شد یا خیر؟ این درحالی است که در بودجه امسال نزدیک به دو و نیم میلیار دلار برای واردات بنزین در نظر گرفته شده، اما معلوم نیست که بنزین وارداتی در قالب سهمیه‌بندی و با قیمت دولتی عرضه خواهد شد و یا با قیمت تمام شده و خارج از نظام سهمیه‌ای در اختیار مصرف کنندگان قرار خواهد گرفت.

نرخ هر لیتر بنزین وارداتی بین 300 تا 400 تومان برآورد می‌شود و کارشناسان توصیه می‌کنند که دولت دست کم بخشی از بنزین وارداتی را به نرخ آزاد عرضه کند تا بخشی از هزینه واردات تامین شود. این درحالی است که برخی رسانه‌های خارجی نیز در پوشش این مساله اعلام کرده‌اند که به نظر می‌رسد دولت همچنان نگران پیامدهای اقتصادی و اجتماعی سهمیه بندی بنزین است.

این نگرانی وجود دارد که سهمیه‌بندی و افزایش قیمت بنزین، به گرانی و تورم منجر شود و مردم را که به مصرف و قیمت پائین بنزین عادت کرده‌اند، با نارضایتی‌هایی مواجه کند.

در این میان، درحالی که مشکل کارت هوشمند بنزین هنوز به طور کامل برطرف نشده، اما دولت تاکید کرده است که بنزین از اول خرداد فقط با کارت هوشمند عرضه خواهد شد.

بر اساس برخی گزارش‌ها، نزدیک به یک میلیون کارت هوشمند بنزین هنوز به دست صاحبان خودروها نرسیده است و برنامه نصب و راه‌اندازی دستگاه‌های "کارت خوان" در جایگاه‌های عرضه سوخت با مشکلاتی روبه‌روست؛ به طوری که اجرای آزمایشی طرح استفاده از کارت هوشمند در تهران با مشکلاتی همراه بوده و احتمال بروز اشکالاتی در اجرای این طرح در 2300 جایگاه سوخت در ایران دور از انتظار نیست.

در این خصوص، رییس کمیسیون انرژی مجلس نیز گفته است که استفاده از کارت هوشمند سوخت از اول خردادماه اجرا می‌شود، اما احتمال دارد زمان سهمیه‌بندی به تعویق بیافتد.

کمال دانشیار با اشاره به تبعات سهمیه‌بندی شدن بنزین افزوده که برای این که بنزین از سوی مردم ذخیره نشود، نباید زمان سهمیه‌بندی اعلام شود.

به گفته وی، دولت می‌تواند از هیات رییسه برای سهمیه‌بندی زمان بگیرد و لایحه‌ای به مجلس ارایه کند و فرصتی نیز از این طریق برای سهمیه‌بندی داشته باشد.

او با بیان این که اکثریت مردم موافق بنزین آزاد مازاد بر سهمیه‌بندی هستند، گفت: نظر اقتصاددانان این است که این اقدام آثار تورمی به دنبال خواهد داشت و باید روی آن کار کارشناسی دقیق‌تری صورت گیرد.


بنزین از ابتدای خرداد با کارت هوشمند، فقط همین!

طبق گفته رییس ستاد طرح‌های ویژه دولت مبنی بر این که در حال حاضر از مجموع 2300 جایگاه عرضه بنزین در سراسر کشور حدود 2000 جایگاه آماده عرضه بنزین با کارت هوشمند است و حدود هزار جایگاه نیز بنزین را تنها از طریق کارت عرضه می‌کنند و طی 10 روز آینده سیستم کارت‌خوان جایگاه‌های باقی مانده نیز فعال می‌شود، به نظر می‌رسد که دولت صبر می‌کند که با فعال شدن سیستم کارت هوشمند در تمامی جایگاه‌ها، نقص‌های احتمالی آن در یک بازه زمانی شناسایی شود تا پس از طی این دوره و درصورت اطمینان از نبود مشکل در عرضه سوخت از طریق کارت هوشمند به اجرای سهمیه‌بندی بنزین بپردازد که این گزینه با توجه به اعلام نشدن سهمیه و قیمت بنزین خارج از سهمیه از سوی دولت که باید تاکنون صورت می‌گرفت فعلا قوی‌ترین احتمال است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که طرح سهمیه‌بندی بنزین از ابتدای خرداد اجرا شدنی نیست؛ فقط ارایه بنزین از طریق کارت هوشمند انجام خواهد شد.