ایسنا - هرچند که مسوولان عالی‌رتبه از وزارت نفت گرفته تا وزارت کشور و مجلس از اجرای قاطع سهمیه‌بندی بنزین از نیمه دوم خرداد خبر داده‌اند ولی مسایل مربوط به توزیع کارت هوشمند و برخی مشکلات سیستمی جایگاه‌ها انجام این کار را با شک و شبهه مواجه کرده است؛ ضمن این که زمزمه‌هایی از مجلس به گوش می‌رسد مبنی بر این که امسال بنزین سهمیه‌بندی نخواهد شد و با همان قیمت 100 تومان به صورت نامحدود! توزیع خواهد شد. مباحث مربوط به سهمیه و نرخ آزاد بنزین هم که در سکوت خبری به‌سر می‌برند. در این خصوص طرح جدیدی برای سهمیه‌بندی سوخت مطرح شده که در نوع خود قابل توجه است.

مبدع این طرح معتقد است که با اجرای طرح ابداعی وی با نام "فیش بانکی بنزین" ، میزان مصرف سالانه سوخت کشور کاهش یافته و از قاچاق سوخت نیز جلوگیری می‌شود.

همچنین در این طرح پیش بینی شده که با واریز مابه‌التفاوت قیمت بنزین آزاد 500 تومانی با بنزین 125 و 175 تومانی سهمیه‌بندی - یارانه‌ای به حساب بانکی افراد دارای وسیله نقلیه ، بسیاری از مردم ترجیح خواهند داد که این پول را به جای خرید بنزین، به مصارف دیگری برسانند و به این ترتیب با کاهش استفاده از وسایل نقلیه شخصی، ترافیک شهری نیز کمتر شده و آلودگی هوا و آلودگی‌های زیست محیطی کاهش می یابد. وی همچنین اشکالات بسیاری را به طرح کارت هوشمند سوخت وارد کرده است.


سهم بنزین انواع خودروها و موتورسیکلت‌ها

کیارش نوری مبدع طرح "فیش بانکی بنزین" در این باره اظهار کرد: سالانه حدود 42 میلیارد دلار یارانه سوخت در کشور مصرف می‌شود که 15 میلیارد دلار آن مربوط به بنزین است و با توجه به سخنان وزیر اقتصادی و دارایی، ثروتمندان 17 برابر فقرا یارانه دریافت می‌کنند که با اجرای این طرح، منابع ملی به طور عادلانه‌ توزیع می‌شود.

وی افزود: در طرح فیش بانکی بنزین، با توجه به جمعیت 50 میلیون نفری شهری با احتساب 100 لیتر برای سرانه خدمات عمومی‌ هر نفر، سالانه پنج میلیارد لیتر بنزین به این بخش تعلق می‌گیرد و با توجه به 20 میلیون جمعیت روستایی و احتساب 60 لیتر برای سرانه خدمات عمومی‌ هر نفر، یک میلیارد و 200 میلیون لیتر نیز به بخش روستایی تعلق می‌گیرد. همچنین سالانه 800 میلیون لیتر برای آژانس‌ها و 500 میلیون لیتر هم برای دولت در نظر گرفته می‌شود و 200 میلیون لیتر هم سهم بنزین موتورسیکلت‌های خدماتی است.

به گفته وی در این طرح برای موتورسیکلت‌های شخصی که حدود شش میلیون دستگاه هستند، دو میلیارد و 700 میلیون لیتر بنزین در نظر گرفته شده است. همچنین با توجه به آن که شش میلیون و 800 هزار خودرو شخصی در کشور وجود دارد ، به هر خودرو شخصی هم ماهانه 120 لیتر بنزین (سالانه هزار و 441 لیتر) داده می‌شود.

وی در خصوص میزان مصرف سالانه سوخت در طرح فیش بانکی بنزین ، گفت: در مجموع در این طرح، سهم سوخت سالانه رانندگان خدمات درون شهری سه میلیارد و 750 میلیون لیتر، رانندگان بین شهری یک میلیارد و 250 میلیون لیتر، آژانس‌ها 930 میلیون لیتر، خدمات روستایی یک میلیارد و 200 میلیون لیتر، خدمات موتوری 210 میلیون لیتر ، ماشین‌های شخصی 9 میلیارد و 360 میلیون لیتر، موتور‌های شخصی دو میلیارد و 700 میلیون لیتر و وسایل نقلیه دولتی 600 میلیون لیتر تخمین زده شده است که در مجموع 20 میلیارد لیتر می‌شود.


مزایای طرح فیش بانکی بنزین و ایرادهای طرح کارت هوشمند سوخت

نوری در خصوص مزایای طرح فیش بانکی بنزین گفت: از مزایای این طرح، کاهش زیان یارانه به میزان هفت میلیارد دلار بابت خرید بنزین و گازوئیل و هزینه‌های جانبی وسایل نقلیه سبک و سنگین است. به این ترتیب قدرت انتخاب مردم با عرضه آزاد بنزین و دریافت مابه التفاوت قیمتی آن افزایش یافته و مردم به کاهش مصرف سوخت و استفاده از وسایل نقلیه عمومی‌ تشویق می‌شوند.

وی همچنین با بیان این که دولت با افزایش قیمت بنزین در جایگاه‌ها می‌تواند از قاچاق سوخت جلوگیری ‌کند، افزود: ایجاد انگیزه برای گازسوز کردن خودرو‌ها و تشویق کارخانه‌های خودرو‌سازی به بهینه‌سازی خودرو‌های پرمصرف، از دیگر مزایای این طرح است. همچنین با اجرای این طرح می‌توان با ایجاد انگیزه برای خارج کردن خودرو‌های فرسوده و پرمصرف، از اتلاف انرژی و منابع ملی جلوگیری کرد.

او با بیان این‌که امکان خرید و فروش غیر قانونی بنزین در طرح فیش بانکی وجود ندارد، گفت: جعل کارت هوشمند سوخت حتمی‌ بوده و بازار سیاه خرید و فروش آن ایجاد می‌شود و این در حالی است که جعل فیش بانکی حتی به صورت کپی آن امکان نداشته و پیگرد قانونی نیز دارد؛ در صورتی که در کارت هوشمند سوخت امکان ردیابی جاعل نیز وجود ندارد.

وی افزود: امکان خرابی کارت هوشمند سوخت و دستگاه‌های خودپرداز آن زیاد بوده و بروز هرگونه اشتباهی در سیستم الکترونیکی مرکزی و سیستم سوخت رسان جایگاه‌ها، محتمل و غیر قابل جبران و طبیعی است که هرگونه اختلال در سیستم مخابراتی و الکترونیکی جایگاه‌ها و همچنین ضربه به دستگاه‌های کارت هوشمند سوخت، موجب اختلال و قطع سیستم سوخت‌رسانی و ایجاد راهبندان و ترافیک سنگین در خیابانهای شهر می‌شود.

او با اشاره به این که در طرح کارت هوشمند سوخت بیش از تعداد وسایل نقلیه، کارت صادر شده است، گفت: در این طرح خودرو‌هایی که سرقت شده به مزایده گذاشته شده و یا با سند جدید فروخته شده‌اند نیز کارت هوشمند سوخت دریافت کرده‌اند. همچنین خودروهایی که از بین رفته‌اند یا از رده خارج می‌شوند نیز این کارت را دریافت می‌کنند؛ در حالی که در طرح فیش بانکی، تعداد دقیق خودروهای فرسوده و از رده خارج، مشخص شده و سهمیه‌ای به این خودروها تعلق نمی‌گیرد.

وی در ادامه توضیح داد: با وجود آن‌که هنوز اجرای طرح کارت هوشمند سوخت به صورت نقدی و سهمیه‌بندی آغاز نشده است، کارت‌های جعلی و اصل آن خرید و فروش می‌شود. همچنین تعیین تعداد دقیق وسایل نقلیه از طریق کارت هوشمند سوخت، غیر ممکن بوده و با توجه به اظهارات مسوولان طرح ، تاکنون دو میلیون کارت اضافه صادر شده است.

وی افزود: کارت هوشمند سوخت ممکن است دزدیده و یا گم شده و یا درجایگاه‌ها جا گذاشته شود؛ در حالی که در طرح فیش بانکی هیچ کدام از این احتمالات وجود ندارد. همچنین در سیستم کارت هوشمند سوخت، امکان ارائه اطلاعات غلط توسط کاربران و سودجویی افراد مسوول در جایگاه‌ها و امثال آن وجود دارد.

مبدع طرح فیش بانکی بنزین در ادامه افزود: در طرح فیش بانکی، ماشین‌های گازسوز خدماتی می‌توانند هم گاز مصرف کنند و هم مابه التفاوت بنزین را دریافت کنند، در حالی که در کارت هوشمند سوخت، این گونه نیست و کارت هوشمند سوخت نمی‌تواند همزمان هم پول را شارژ کرده و هم سهمیه ‌بنزین را مشخص کند.


بنزین تک نرخی و واریز مابه‌التفاوت نرخ بنزین آزاد و سهمیه‌ای به حساب دارندگان خودرو

وی در خصوص قیمت بنزین عرضه شده در جایگاه‌ها و میزان و قیمت بنزین سهمیه‌ای - یارانه‌ای پیش‌بینی شده در این طرح گفت: طبق این طرح، قیمت بنزین عرضه شده در پمپ بنزین‌ها، تک نرخی و 500 تومان و قیمت بنزین سهمیه‌بندی - یارانه‌ای در نظر گرفته شده برای وسایل نقلیه شخصی 175 تومان و برای وسایل نقلیه خدماتی 125 تومان است. بر اساس این طرح، میزان سهمیه ماهانه بنزین سهمیه‌بندی-یارانه‌ای وسایل نقلیه شخصی بین 90 تا 120 لیتر و وسایل نقلیه عمومی، بین 800 تا 900 لیتر است.

به گفته وی، طبق این طرح ماهانه با احتساب مابه‌التفاوت قیمتی بنزین آزاد و سهمیه‌ای - یارانه‌ای؛ برای هر لیتر بنزین 325 تومان به حساب دارندگان وسایل نقلیه شخصی و 375 تومان به حساب وسایل نقلیه خدماتی تا سقف سهمیه ماهانه واریز می‌شود؛ در واقع بنزین با قیمت تک نرخی500 تومانی در جایگاه‌ها عرضه شده و مابه التفاوت قیمت آن با بنزین سهمیه‌بندی - یارانه‌ای 125 و 175 تومانی، تا سقف سهمیه ماهانه به حساب افراد واریز می‌شود.

او خاطرنشان کرد: طبق طرح فیش بانکی، افراد باید شماره حساب خود را به مسوولان اعلام کنند تا مابه التفاوت قیمت بنزین آزاد و سهمیه‌بندی یارانه‌ای، ماهانه به حساب‌شان واریز شود. همچنین اگر وسایل نقلیه بخواهند بیش از سهمیه ماهانه‌شان سوخت مصرف کنند (چه شخصی و چه خدماتی)، بنزین مازاد بر سهمیه‌شان را به قیمت آزاد 500 تومانی دریافت ‌کنند.

به گفته نوری به این ترتیب، در صورتی که ماهانه مابه‌التفاوت قیمت بنزین آزاد 500 تومانی با بنزین سهمیه‌بندی - یارانه‌ای 125 و 175 تومانی به حساب افراد واریز شود، بسیاری ترجیح می‌دهند که به جای استفاده از وسیله نقلیه شخصی و خرید بنزین، این پول را به مصارف دیگری برسانند و مشکلاتی همچون ترافیک و آلودگی هوا نیز کاهش می‌یابد.