فارس - مؤسسه بررسی امنیت جهانی آمریکا (LAGS)، یک مرکز مطالعاتی غیرانتفاعی است که در موضوع امنیت انرژی فعالیت دارد و بنابه موارد ارجاعی از کنگره، اقدام به انجام پژوهشهای مورد نظر می‌کند. این سازمان آموزشی عمومی در پی ترویج آگاهی عمومی نسبت به تأثیر بالای استقلال انرژی بر اقتصاد و امنیت و ارائه راه حل‌های سیاسی و فنی بی‌شماری برای حرکت به سمت آغاز استقلال انرژی برای افزایش صلح و کامیابی در جهان است.
این مؤسسه اخیرا گزارشی تحت عنوان «طرح ایران برای براندازی و واژگون سازی تحریم‌های آمریکا» منتشر کرده و در آن به بررسی آخرین اقدامات ایران برای مبارزه و مواجهه با تحریمهای آمریکا پرداخته است.
در این گزارش آمده است:پیشنهاد دهندگان تحریم‌ها، آسیب‌پذیری استراتژیک ایران را نشانه رفته‌اند. مسائلی همچون کسری ظرفیت پالایشگاهی برای تامین نیاز داخلی به بنزین و دیگر محصولات نفتی پالایشی ضروری و افزایش جمعیت از سال 1980 میلادی (1359 شمسی) تاکنون از 40 به 68 میلیون نفر، مصرف بنزین در ایران را سالانه نزدیک 13 درصد در طول 5 سال اخیر برای ایران قطعا مشکل ساز خواهد بود.

*ایران دومین وارد کننده بنزین در جهان

در ادامه این گزارش امده است: در نتیجه این کشور بیش از ظرفیت تولید پالایشگاه‌هایش، بنزین مصرف می‌کند. تولید بنزین به میزان نزدیک به 5/10 میلیون گالن در هر روز، در مقایسه با تقاضای روزانه 5/18 میلیون گالن که منجر به واردات 43 درصد بنزین مصرفی شده است، ایران را به دومین وارد کننده بزرگ بنزین در جهان تبدیل کرده است. تحریم همه جانبه‌ای که برای واردات بنزین در دست مطالعه است، می‌تواند شدیدا اقتصاد ایران را زمین گیر و فلج کند. بدون سوخت وارداتی برای حمل و نقل، این کشور ثروتمند نفتی که دومین تولید‌کننده نفت اوپک است قادر نخواهد بود تا ناوگان وسایل نقلیه‌اش را به حرکت اندازد.
این گزارش می‌افزاید: محمود احمدی نژاد کاملا از پاشنه آشیل کشورش آگاه است و برای کاهش وابستگی های کشورش به بنزین وارداتی از طریق یک استراتژی در سه محور، فعالیت‌هایی را در دست اجرا دارد. این سه محور شامل توسعه موثر ظرفیت پالایشگاهی، تامین واردات بنزین از کشورهای دوست و هم‌پیمان و کاهش مصرف بنزین از طریق سهمیه‌بندی می‌باشد.
در خصوص توسعه موثر ظرفیت پالایشگاهی ایران، این گزارش می‌افزاید: در حالیکه هیچ پالایشگاهی در دهه‌های اخیر در ایالات متحده ساخته نشده است که منجر به رشد پیش‌بینی شده تقاضا برای واردات بنزین از پالایشگاه‌های خارجی از 10 درصد مصرف امروز به 30 درصد در 15 سال آینده باشد، زیرساخت‌های پالایشگاهی ایران یکی از سریعترین برنامه‌های توسعه در جهان را دنبال می‌کنند که شامل ساخت یک پالایشگاه با ظرفیت 225 هزار بشکه در روز در چابهار و یک پالایشگاه با ظرفیت 115 هزار بشکه در روز در جزیره قشم می‌شود.
از سوی دیگر ایران امیدوار است واردات محصولات پالایشگاهی را از ونزوئلا قطعی کند که این گزینه در دیدار رئیس جمهور ونزوئلا از تهران در ماه جولای مطرح شد.
بنابراین گزارش، احمدی نژاد در یکی از مصاحبه‌های اخیر خود با شبکه خبر ایران، طرح خود برای استقلال انرژی را تبیین کرد. او تایید کرد با یک برنامه فشرده به دنبال تغییر سوخت خودروها برای حرکت با سوخت گاز طبیعی است. ایران پس از روسیه بیشترین ذخایر گاز طبیعی جهان را دارد. ذخایر اثبات شده گاز ایران که در حدود 2/28 تریلون متر مکعب (بیش از 900 تریلون فوت مکعب) ارزیابی شده، 16 درصد از کل منابع گاز جهان است که مقادیر زیادی نیز هنوز کشف نشده است؛ لذا این ذخایر قطعا یک منبع دائمی سوخت ارزان برای حمل و نقل را در چندین دهه تضمین می‌کند.
کمیته ویژه‌ای توسط دولت تشکیل شده که چهار برنامه عمده تبدیل بیشتر خودروهای موجود به گازسوز در طول 5 سال با میزان متوسط 2/1 میلیون خودرو در هر سال که با تبدیل 600 هزار خودروی عمومی و دولتی به گازسوز شروع خواهد شد، از ره خارج کردن خودروهای فرسوده (حدود 2/1 میلیون خودرو) تا سال 2010 ،‌ از ژوئن 2007 بیشتر خودروهای تولیدی باید قادر باشند که با گاز طبیعی هم کار کنند و در طول 5 سال، اکثر 10 هزار جایگاه سوخت‌گیری ایران باید گاز طبیعی نیز عرضه کنند را پیگیری می‌کند.

این گزارش در ادامه به تبیین چهارچوب‌های طرح احمدی نژاد می پردازد.

چندین راه برای گازسوز کردن خودروها در سیستم حمل و نقل وجود دارد. گاز می‌تواند به عنوان یک سوخت جانبی در خودروها باشد به طوری که خودرو بتواند با هر یک از دو سوخت مختلف کار کند. یک خودروی دوگانه سوز به طور معمول دو منبع سوخت مجزا دارد و قادر است با هر دو سوخت گاز و بنزین یا گازوئیل کار کند. دو نوع اصلی خودروی گاز سوز وجود دارد: گاز مایع (LPG) و گاز طبیعی (CNG). تخمین زده می‌شود که از مجموع 600 میلیون خودروی دنیا، تنها چهار میلیون خودرو گازسوز است که هم‌اکنون 150 هزار دستگاه آن در ایران قرار دارد.
بنابراین گزارش، عملیات تبدیل خودروها از بنزین سوز به دوگانه سوز نسبتا ساده است، به ویژه در کشوری که بیکاری از 10 درصد فراتر رفته و نیروی کار ارزان است. آنچه مورد نیاز است عبارتند از سازگاری اولیه موتور که شامل تغییر شمع جرقه، لوله‌ها، کاتالیست‌ها و حسگرهای فشار است و همچنین یک مخزن گاز در صندوق عقب خودرو باید نصب شود. برای رسیدن به سرعت بالای تبدیل در ایران بیش از 107 کارگاه از سه نوع در 37 شهر ایجاد شده که شامل کارگاه‌های اختصاصی برای تبدیل موتورهای دیزل، تبدیل مینی‌بوس‌ها، تبدیل سواری‌ها و ون‌ها می‌باشد. در مجموع بیش از 114 هزار خودرو در ایران به صورت کارگاهی تبدیل شده‌اند.
برای تشویق ایرانیان به گازسوز کردن خودروها دولت بیش از 85 درصد هزینه تبدیل را پرداخت می‌کند و مالک خودرو در حدود 55 دلار پرداخت می‌کند. دولت ایران برای خریداران خودروی CNG سوز مشوق‌هایی ایجاد کرده است و در عین حال یارانه بنزین را کاهش داده است. در نتیجه علی‌رغم هزینه پائین ‌بنزین در مقایسه با دیگر کشورهای جهان، در ایران 3 تا 4 مرتبه گرانتر از گاز طبیعی است.

* تولید خودروهای گازسوز جدید

در ادامه گزارش مؤسسه بررسی امنیت جهانی آمریکا امده است:ایران خودروساز پیشرو در خاورمیانه است. در سال 2005 در ایران حدود یک میلیون خودرو شماره گذاری شده که شامل 884 هزار خودروی مسافری سبک و 104 هزار خودروی سنگین بوده است که در مجموع 11/6میلیارد دلار ارزش دارد. دو خودروسازی اصلی ایران یعنی ایران خودرو و سایپا به ترتیب 553 هزار و 413 هزار خودرو در سال 2005 تولید کرده‌اند و شرکت‌های کوچک‌تر مابقی تولید را داشته‌اند. دولت ایران به طور سنتی تلاش کرده است که واردات خودرو را به منظور کاهش خروج پول از کشور، منع و بدون صرفه کند. برای رسیدن به این هدف، دولت به صنعت خودرو در کشور یارانه می‌دهد در حالی که برای واردات خودروهای خارجی، تعرفه سنگینی از 100 تا 300 درصد ارزش خودرو، وضع نموده است. در نتیجه واردات خودرو ایران در سال 2005 تنها 10 هزار دستگاه بوده است. این اندازه مداخله، دولت را قادر می‌سازد که بر الگوهای عرضه و تقاضا به نفع خودروهای گازسوز تاثیر‌ گذارد و خودروهای عمومی و دولتی جدید، به تدریج گاز طبیعی سوز خواهد شد. تعداد 5 سازنده عمده تجهیزات، به طور متداول در حال تولید خودروی گاز طبیعی سوز هستند. تاکنون بیش از 33 هزار خودروی گازسوز در ایران تولید شده است.

* قطعات و اجزای CNG

بنا به گزارش انجمن بین‌المللی خودروهای گاز سوز (IANGV) احداث یک کارخانه تولید مخزن CNG در ایران با ظرفیت اسمی بالغ بر 120 هزار مخزن در سال تکمیل شده است و هم‌اکنون سهمی از نیازهای کشور را تامین می‌کند. دیگر کارخانه‌ تولید مخزن CNG در اصفهان با ظرفیت بیش از 200 هزار مخزن در سال در حال ساخت است و احداث کارخانه‌های دیگر مخزن‌سازی نیز در جریان است. شرکت‌های محلی سازنده کمپرسور، اجزای اصلی تجهیزات جایگاه CNG را با مشارکت شرکت‌های خارجی در دست تولید دارند. دولت امیدوار است که به تولید سالانه 3 میلیون مخزن بعد از 5 سال متوالی برسد.

* زیرساخت‌های سوخت‌گیری

بنابراین گزارش، تا سپتامبر 2006 تعداد 326 جایگاه CNG در ایران احداث شده و در حال بهره‌برداری است و 432 جایگاه دیگر توسط دولت و بخش خصوصی در دست احداث می‌باشد. مجموع ظرفیت این جایگاه‌ها بیش از 10 میلیون متر مکعب در روز خواهد بود. 418 جایگاه دیگر نیز عقد قرارداد شده و در سالهای آینده احداث و بهره‌برداری خواهد شد. بیش از 560 شهر و 3226 روستا هم‌اکنون جایگاه CNG دارند. طرح دولت این است که تمامی 10 هزار جایگاه گاز کشور علاوه بر بنزین، گاز طبیعی نیز عرضه نمایند و به ازاء هر جایگاه 300 هزار دلار یارانه پرداخت نماید.

* آموزش عمومی

این گزارش می‌افزاید: به منظور تضمین سازگاری سریع با گاز طبیعی به عنوان یک سوخت جایگزین، دولت ایران سازمان بهینه‌سازی مصرف سوخت (IFCO) را تاسیس نموده است. این سازمان به همراه شرکت ملی نفت ایران (NIOC)، دست به یک رشته عملیات آموزش عمومی برای ترویج این سوخت و شفاف‌ کردن مسایل ایمنی نموده است.

* مزایای اقتصادی استفاده از گاز طبیعی در خودروها

استفاده از گاز طبیعی مزایای اقتصادی مهمی برای ایران دارد. بیش از 2/5 میلیون خودروی بنزینی و گازوئیلی کم بازده را جایگزین می‌کند و با تغییر سوخت وسایل نقلیه، ضمن کاهش نیاز به محصولات نفتی در داخل، فرصت صادرات نفت به بازارهای جهانی نیز ایجاد می‌شود. در سال 2004 مصرف بنزین در ایران به مرز 16 میلیون گالن در روز (در مقایسه با 383 میلیون گالن در ایالات متحده) رسید که 43 درصد از این میزان از طریق واردات تامین می‌شود. تغییر سوخت از بنزین به گاز طبیعی نه تنها بین 3 تا 4 میلیارد دلار ارز ایران را به خاطر سود حاصل از عدم پرداخت یارانه واردات ذخیره می‌کند، بلکه باعث می‌شود نفت مازاد بیشتری برای فروش در بازارهای جهانی داشته باشد. با صرفه‌جویی روزانه به میزان 9 میلیون گالن بنزین، توانایی صادرات روزانه 450 هزار بشکه نفت مازاد به ایران می‌دهد که با قیمت 60 دلار در هر بشکه می‌تواند بیش از 9 میلیارد دلار در سال ثروت تولید کند.