ایسنا - موسی سوری مدیرعامل شرکت پایانه‌های صادرات مواد نفتی با بیان این مطلب، اظهارکرد: براساس استانداردهای جهانی هرپایانه نفتی باید حداقل 15 روز ظرفیت برای ذخیره نفت خام بدون انجام صادرات داشته باشد.

وی با اشاره به این‌که کلیه مخازن جزیره خارگ به‌جز یک مخزن یک میلیون بشکه‌ای نفت خام و دو مخزن فرآورده بازسازی شده‌اند، افزود: یک پایانه نفتی بین‌المللی باید بتواند در شرایط نامساعد آب و هوایی، یا زمانی که حادثه‌ای در تاسیسات رخ می دهد و یا بازاریابی با رکود مواجه می‌شود، امکان دریافت 15 روز نفت خام، بدون بارگیری را داشته باشد.

به گفته او تعداد زیاد دفعات پروخالی شدن مخزن روی کیفیت نفت خام تاثیر منفی می‌گذارد، زیرا با وجودی که جداسازی آب و نمک در شرکت‌های تولیدی به طور عمده انجام می‌شود و از وظایف اصلی آنهاست؛ ولی نفت خام هرچه مدت بیشتری در مخزن بماند آب و نمک آن بیشتر رسوب می‌کند و با بالا رفتن کیفیت آن، در نتیجه خریداران بیشتری خواهد داشت؛ از سوی دیگر کمبود مخزن قدرت کنترل، برنامه‌ریزی و مدیریت مخازن توسط مسوولان را کمتر می‌کند و ایجاد تنش در مخازن باعث افزایش آسیب‌ها به مخازن و کوتاه شدن عمر تعمیرات آنها می‌شود؛ به گونه‌ای که به جای فاصله هفت تا هشت سال ، تعمیرات مخازن باید در دوره کوتاه چهار تا پنج سال انجام شود.

مدیرعامل شرکت پایانه‌های صادرات مواد نفتی در ادامه افزود: مطالعات برای دستیابی به استاندارد جهانی ظرفیت ذخیره‌سازی انجام و در هیات مدیره شرکت پایانه ها مصوب شده است که توسعه ظرفیت مخازن در سه فاز انجام شود. در این زمینه همچنین در تیرماه سال 85 در جلسه معارفه این جانب به عنوان مدیرعامل با رهنمود مهندس نوذری - معاون وزیر و مدیرعامل شرکت ملی نفت - موظف شدیم ظرفیت ذخیره‌سازی پایانه نفتی خارگ را در چارچوب چشم انداز 20 ساله به حدود 30 تا 35 میلیون بشکه ارتقا دهیم، در حالی که هم اکنون در بهترین شرایط ، ظرفیت مخازن به حدود 19 میلیون بشکه عملیاتی و 21 میلیون بشکه اسمی خواهد رسید.

او در خصوص چگونگی اجرای برنامه افزایش و توسعه ظرفیت ذخیره سازی نفت خام صادراتی کشور در سه فاز توضیح داد: براساس مطالعات مقدماتی چهار ماهه ، طرح‌ها و مدل‌های علمی و همچنین اطلاعات و مکاتبات مدیر امور بین‌الملل در خصوص هزینه های اجاره شناورها به دلیل کمبود مخازن، قرار شد در فاز اول ایجاد ظرفیت 10 میلیون بشکه‌ ای در جزیره خارگ در محل مخازن کنونی انجام شود که جانمایی این مخازن، در طرح جامع توسعه جزیره خارگ مد نظر قرار گرفته است.

وی در ادامه افزود: این طرح همچنین با تصویب در هیات مدیره شرکت پایانه‌ها به برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی نفت ارسال شده که طی سه جلسه مدل‌ها و فرمول‌های مربوط به ظرفیت عملیاتی پایانه خارگ ارائه شده و امیدواریم با توجه به نظر مساعد مدیران و مسوولان و نیاز عملیاتی صادرات کشور به مخازن جدید ، مصوبه احداث مخازن پس از بررسی نهایی صادر شود.

سوری با بیان این‌که فازهای دو و سه در مرحله مطالعاتی هستند، تشریح کرد: طرح احداث مخازن جدید با ظرفیت حدود 10 میلیون بشکه در خارج از جزیره خارگ همزمان در حال مطالعات و بررسی‌های مقدماتی است که احداث مخازن در یکی از مناطق بهرگان و گناوه برای ایجاد یک پایانه‌ جدید مد نظر است و در صورت تصویب، پایانه جدید در یکی از مناطق مذکور در ساحل ایجاد خواهد شد.

همچنین در فاز 2 طی احداث مخازن با ظرفیت 10 میلیون بشکه ، مخازنی برای اجرای طرح امتزاج پنج نوع نفت خام تحت عنوان blending نیز در نظر گرفته شده است.

وی طرح جداسازی آب از نفت خام را تحت عنوان تزریق ماده جدا کننده دمولسیفایر برای بالابردن کیفیت نفت خام را عملیات مرحله 2 اعلام کرد و گفت: این دو مرحله در حال مطالعه است و طی ماههای آینده بحث احداث پایانه نفتی جدید در سواحل خشکی ، مورد بررسی دقیق و کارشناسی قرار خواهد گرفت.

او هزینه واقعی کار انجام شده احداث هر مخزن را تا سال 85 ، به ازای هر یک بشکه حدود هفت دلار اعلام کرد و افزود: برای مثال یک مخزن یک میلیون بشکه‌ای، حدود 7 میلیون دلار معادل 70 میلیارد ریال و احداث یک مجموعه مخازن 10 میلیون بشکه‌ای حدود هزار میلیارد ریال ( به همراه خطوط لوله و تاسیسات جانبی ) بودجه نیاز دارد. فاز احداث پایانه جدید در حال انجام مطالعات است که بر اساس برآورد مقدماتی ، پیش‌بینی می‌شود هزینه احداث یک پایانه جدید با ظرفیت 10 میلیون بشکه و تاسیسات بارگیری ، بیش از 5 هزار میلیارد ریال شود.
وی در ادامه افزود: در حال حاضر مخازن ذخیره‌سازی نفت صادراتی کشور در جزیره خارگ توانایی دریافت حدود 8 روز نفت خام بدون بارگیری را دارد که در صورت ارائه مجوز و ایجاد ظرفیت 10 میلیون بشکه‌ای و ایجاد پایانه جدید ، توانایی ما برای ذخیره سازی به بیش از 15 روز خواهد رسید که شرایطی استاندارد و مطمئن ایجاد خواهد کرد.

مدیرعامل شرکت پایانه‌های صادرات مواد نفتی مشکل ذخیره سازی نفت خام را ناشی از کمبود تعداد مخازن ، کیفیت نفت خام ، مشکلات مربوط به شرایط بین المللی و الزامات مشتریان و بازارهای جهانی دانست و توضیح داد: از آنجا که بخشی از میادین نفتی کشور مانند اکثر کشورهای نفت خیر جهان ، در نیمه دوم عمر خود هستند و نمک و ناخالصی‌های همراه نفت به طور طبیعی زیادتر از گذشته شده است، لذا باید به شکل‌های مختلف در مراکز تولیدی نا خالصی‌ها جداسازی شود.

وی کمبود ظرفیت ذخیره سازی نفت خام را یکی از بحران‌های این شرکت درابتدای سال 85 دانست و توضیح داد: آسیب دیدگی مخازن در زمان جنگ تحمیلی، انجام نشدن تعمیرات اساسی و دوره‌ای مخازن و رسوب زدایی موجب شده بود حدود 50 درصد ظرفیت ذخیره سازی از بین برود.

او همچنین خاطرنشان کرد: لازم است یک مخزن هر هفت تا هشت سال یک‌بار تعمیر اساسی و کف مخزن به دلیل خوردگی‌ها تعویض شود و رسوبات ته نشین شده که گاهی تا چهار متر ارتفاع پیدا می‌کند، برداشته و از مخزن خارج شوند؛ در این راستا بحث بازسازی مخازن و رسوب زدایی از سال 82 آغاز شده بود که طبق برنامه‌ریزی 100 روزه سال 85 ، تاکنون هشت مخزن به ظرفیت تقریبی پنج میلیون بشکه به ظرفیت ذخیره سازی کشور افزوده‌ایم.

سوری ظرفیت عملیاتی ذخیره سازی را بیش از 17 میلیون بشکه اعلام و تاکید کرد: ازویژگی‌های اجرای این برنامه، همکاری گسترده کارفرما (شرکت پایانه ها) با پیمانکاران در منطقه خارک بود که کارفرما تمامی امکانات ، ماشین آلات و منابع انسانی متخصص خود را در اختیار پروژه قرارداد که هزینه آنها در چارچوب قرارداد از پیمانکاران کم شد و تا پایان سال بخش عمده مخازن مورد بهره برداری قرار گرفتند.

گفتنی است، شرکت پایانه های صادرات مواد نفتی با هدف انجام عملیات، دریافت، ذخیره سازی و صادرات بیش از 90 درصد نفت خام کشور از طریق بنادر نفتی جنوب کشور و همچنین انجام طرح سوآپ در پایانه نفتی شمال (نکا)، نقش بسزایی در صنعت نفت کشور دارد که هم‌اکنون به عنوان یکی از بزرگترین پایانه های نفتی جهان محسوب می شود.